Help! De Haagse huurder verzuipt!

Door Margot Kraneveldt op 24 februari 2018

Huren wordt onbetaalbaar in de Haagse regio. De lijsttrekkers van de PvdA in de regio Haaglanden, Provinciale Statenfractie en Tweede Kamerfractie luiden de noodklok. Alleen ambitieuze afspraken over betaalbare woningen kunnen voorkomen dat de regio binnen afzienbare tijd nog alleen toegankelijk is voor tweeverdieners met 3 keer modaal. Zij presenteerden zaterdag 24 februari een actieplan.

Het aantal betaalbare woningen dat momenteel wordt gebouwd in de Haagse regio is bedroevend laag. Nog niet de helft van wat nodig is om de trek van mensen naar onze populaire regio te kunnen huisvesten. De investeringscapaciteit van corporaties het laagst van Nederland. Gemeenten kijken ondertussen afwachtend naar elkaar, hebben de ijdele hoop dat de bevolkingsgroei afneemt en dat een ander de handschoen oppakt. De grote verliezer? De oudere die kleiner wil wonen. Het gezin met een modaal inkomen dat verhuizen wil. De starter die in onze regio steeds moeilijker een betaalbaar huis vindt.

De cijfers spreken voor zich. In Den Haag verdubbelde de wachttijd voor een sociale huurwoning de afgelopen vier jaar. Het afgelopen jaar steeg de koopprijs van een gemiddeld huis met 20 procent. In Zoetermeer zijn 2000 huurwoningen ‘geliberaliseerd’ of verkocht en dus niet meer beschikbaar voor mensen met een bescheiden beurs. Als er niets gedaan wordt, zullen huurders over vier jaar ruim 7 jaar moeten wachten op hun huis; en zal de koopprijs verdubbeld zijn. Amsterdamse toestanden? Misschien wel erger.

De afwachtende houding van gemeenten is funest. Neem de behoudzuchtige en rechtse koers in veel kleinere gemeenten. Gemeenten die vaak rijk worden van de migranten die in de kassen werken, weigeren te investeren in betaalbare huisvesting voor diezelfde migranten. Deze moeten uitwijken naar Den Haag, waar ze geregeld ten prooi vallen aan huisjesmelkers. Dat laatste is ook het geval in Zoetermeer en daar heeft de PvdA onlangs aandacht voor gevraagd in de gemeenteraad. De Wassenaarse politiek gooit liever zijn villadorp op slot, en weigert betaalbare woningen te bouwen. In Den Haag worden nieuwbouwplannen voor sociale huurwoningen bij elk vleugje weerstand onder druk van rechtse partijen in de koelkast gezet. In Zoetermeer hebben D66, LHN, VVD, CDA en Zó! Zoetermeer de mond vol van betaalbare jongeren- en ouderenwoningen, maar ondertussen zetten ze wel de woningmarkt op slot door te eisen dat over 10 jaar het aantal sociale huurwoningen van 37,3% nu naar 30% terug moet. Dat betekent onder de streep dat er eigenlijk niks meer kan worden bijgebouwd en dat deze partijen jongeren en ouderen keihard in de kou laten staan.

Waar vroeger in Haaglandenverband afspraken werden gemaakt over het bouwen van woningen in de hele regio, is dat verband opgeheven en gaat iedere gemeente zijn eigen weg. Tel er de crisis en het debacle bij woningcorporatie Vestia, voormalig grootinvesteerder in de regio, bij op en het is niet verwonderlijk dat de Haagse regio de minste investeringscapaciteit heeft van Nederland.

Er moet wat gebeuren, willen we de woningnood die zich aandient, voor zijn. De eerste stap is keiharde en glasheldere afspraken maken over aantallen woningen. Het recent gesloten akkoord tussen gemeenten en corporaties in Haaglanden (het convenant ‘gaten dichten’) is een goed begin, maar de ambitie moet verder omhoog. Er zullen niet 12.000 maar 24.000 sociale woningen bij moeten om de vraag aan te kunnen. Dat geldt ook voor middeldure huur- en koop. Ook hier is een ambitie van 24.000 woningen op zijn plaats. Rijk en provincie zullen de ambities naar rato moeten verdelen en moeten toezien dat het niet blijft bij goede voornemens, maar dat er écht gebouwd wordt.

De PvdA in Zoetermeer vindt het een schande dat Zoetermeer als enige in de Haagse regio dit convenant ‘Gaten dichten’ nog niet ondertekend heeft. Onze wethouder Kuiper heeft er hard aan getrokken in de regio, maar helaas gooien D66, LHN, VVD, CDA en Zó! Zoetermeer dus roet in het eten door vast te houden aan die 30% sociale huur over 10 jaar. Dat staat ondertekening in de weg. De PvdA roept alle partijen op dit convenant toch te tekenen.

Echt meters maken met betaalbare woningen, dat vraagt om geld. De Haaglandencorporaties zijn nagenoeg platzak, dus er is investeringscapaciteit van buiten nodig. Gemeenten, provincie en Rijk kunnen hiervoor zorgen, een deel zal uit de markt moeten komen. En waar tot op heden nog nauwelijks over gesproken is, is het uitnodigen van corporaties van buiten de regio met meer financiële armslag. Zij zouden het verschil kunnen maken.

Rest nog een impuls in de kwaliteit van woningen. Het is tijd dat er een serieus fonds komt voor de verduurzaming van huurwoningen. Ook hier zal de overheid een voortrekkersrol moeten vervullen. Vermogende woningbezitters verduurzamen nu op eigen kracht hun woning, terwijl huurwoningen achterblijven. Corporaties doen hun best, maar halen de prestatieafspraken niet. Ook particuliere verhuurders blijven ver achter. Willen we de verduurzamingsslag maken, zullen lagere energierekeningen en verduurzamingsmaatregelen hand in hand moeten gaan. De overheid staat garant voor de investeringen, de lasten en huren voor de huurders blijven gelijk.

Er moet wat gebeuren. De overheid moet doen wat de markt niet oplost. De zwakkere corporaties in Haaglanden kunnen het niet aan. Willen we dat onze regio aantrekkelijk blijft voor mensen met een modaal inkomen en de woningnood afwenden? Dan is wegkijken en naar elkaar wijzen niet langer een optie, en moeten we samen aan de slag!

Margot Kraneveldt, lijsttrekker PvdA Zoetermeer

Margot Kraneveldt

Margot Kraneveldt

Na mijn afscheid van de Tweede Kamer in 2010 heb ik ervoor gekozen om een tijdje achter de schermen actief te zijn binnen de PvdA. Ik was secretaris van de afdeling en ben nog steeds lid van het landelijke partijpresidium. Politiek bedrijven zit me echter in het bloed en daarom ben ik in maart 2014

Meer over Margot Kraneveldt